‘Şaman ritüellerini deneyimlemesem olmazdı’

1

‘Şamanlar ve Demonlar’ dan sonra ‘Şamanların Erk Hayvanları’ sergisiyle Ramazan Can, plastik sanatların çeşitli dinamiklerini, her kıtada hemen her toplumun hayatında yaşayan gizli pagan ritüel, adet, gelenek ya da davranışla aynı potada eritiyor.

 

‘İşlerimin ana teması,

Şamanizmin doğduğu ilk zamanlardan günümüze kadar

bir serüven aslında.’

12957256_255274301477465_1171297903_n

 

Varlığı insanlık tarihinde erken taş devrinden öncesine uzanan, bir çeşit kozmolojik yolculuk olan Şamanik yol; kitap indirilmiş dinlerin egemenliği başladıktan sonra dahi, hayatın her alanında varlığını sürdürmeye devam ediyor.

12966219_255275744810654_1903519897_n

Adına ‘bâtıl’ inanç denilen yüzlerce davranış, yaşamın dinamiğini etkileyecek düzeyde yaşıyor. Fakat bilgi dediğimiz, sadece bilimsel gerçeklere dayanmak zorunda değildir. Modern bilimin kanıtlarına zorunda olmayan evrensel bilgi, siz ona şaman, şah, şeyh, peygamber, zat, Hızır, eren ne derseniz deyin, haiz olan insanlar yoluyla nesilden nesile aktarılmaya devam ediyor.

 

12965939_255275211477374_138285641_n

 

Vecd ve trans hallerini kapsayan, kişinin kozmik alemin her zerresiyle bir olmak yoluna adadığı bu varlık serüveni içinde, Ramazan’ın ürettiği işler, bin dermana değişilmeyecek dertleri olanların dikkatini çelen bir sese sahip. Yakından görmek isteyenler ‘Şamanların Erk Hayvanları’nı Ankara  Hotel Houston’da görebilirler.

 

12966299_255275534810675_393437965_n-2

 

‘Şamanizme ait bazı motifleri günümüz sorunlarına gönderme yapmak için kullanıyorum aslında. Bulunduğumuz yüzyıl ve bundan önceki yüzyıllarda, bu topraklar üzerinde hüküm sürmüş imparatorluğun izlediği politikalar neticesinde, Anadolu halkının ümmetçiliğe ve Araplaşmaya doğru itilmesine gönderme yapmak için kullanılabilecek en iyi dilin bu olduğunu düşünüyorum.’

 

12957374_255273278144234_1794795615_n

 

Büyük çoğunluğu eski Sovyet bilim insanları olan bir kesim bilim insanları Şamanlığı Türklerin orijinal dini kabul ederken, aralarında Mircea Elide, Jean Paul Roux, V. Jochelson, V. Bogoras, Hikmet Tanyu, Osman Turan, İbrahim Kafesoğlu‘nun da bulunduğu bilim insanı ve yazarlar ise şamanlığı bir din değil Kuzey Asya topluluklarının dini duygularını içeren ve öteki alem varlıklarına hükmeden bir tür kült olarak görüyorlar.

 

12966379_255276884810540_1095714403_n

 

Lisans döneminde atölyede aldığım eğitimin bir parçası olan ‘sanat yaşayarak yapılır okuyarak öğrenilir’ öğretisiyle mezun olduktan sonra yeni bir arayış içine girdim çünkü lisans döneminde yaptığım non figüratif resimler sadece plastik açıdan bana yakındı ki sadece plastik bir yere kadardı, içerik ve bağlam olarak bana ait şeyler değildi. Bu yüzden mezun olduktan sonra uzunca bir süre sorguladım. Sonuçta geldiğim noktaİslamiyet’ten önceki Türklerin yaşadığı inançlar bütünüdür.

 

12966760_255275204810708_1737973392_n

 

Anadolu’nun hemen her bölgesinde az veyahut çok şekilde varlığını sürdüren, bazı yörelerde gelenek, bazı yörelerde batıl inanç olarak adlandırılan bu uygulamaların bir kısmı ritüel denilebilecek kadar kapsamlı örneğin kurşun döktürme, üzerlik otuyla evi tütsüleme, seyahate veya yolculuğa çıkan birisinin ardından su dökmek gibi… Bir kısmı ise basit görülen alışkanlıklardır; örneğin, ağaçlara bez çaput bağlama, dilek tutma, istenmeyen bir olay duyulduğunda tahtaya el ile tokmak gibi üç kere vurulması gibi…

 

12966853_255276371477258_70473340_n

 

Şaman, gücünün kökeni ister kalıtım ister görünmeyenin armağanı olan bir yetenek, veya uzun bir acemilik dönemi ya da ‘yetki sağlama isteği’ olsun; amacına, genellikle inzivada veya diğer büyük ustaların yanında gerçekleştirilen sabırlı bir yetişme dönemi geçirmeden ulaşmayı umamaz.

 

12957207_255275198144042_881488671_n

 

Ne olursa olsun, güçten düşürücü şekilde gerçekleşen ve sonuçta kendisini bitkin halde yere düşürecek olan bir deneyim için bütün olanaklarını toplamaya çalışmalıdır. Evrenin yollarını katetmeye çağrılan şaman, yolunu kaybetmemek için bu yolları mümkün olan en iyi şekilde tanımalıdır; kendisini izleyen varlıklarla devamlı olarak karşı karşıya gelme olasılığı nedeniyle onların geleneklerini, dillerini ve âdetlerini öğrenmiş olması gerekir; belirli hedeflere yönelmesi nedeniyle bu hedeflere nasıl varacağını bilmelidir.

12966513_255274064810822_2032468425_n

Gerek geçtiği yollarda, gerek karşılaştığı varlıklarla elde etmek istediği sonuçlara erişebilmesi için şamanın kendisine yararlı olacak araçları tanımaya ihtiyacı vardır. Bunlar, yeryüzünün herhangi bir seyyahı için söz konusu olduğu gibi, gerçekleştirilecek işe, öngörülen zorluklara ve her kişinin kendine özgü olanaklarına bağlı olarak son derece çeşitli olabilirler.

 

13010086_255278288143733_57791803_o

 

Yaşadığım coğrafyanın kültürel ögelerini , yaşayış biçimlerini ve o coğrafyada yaşayan ‘ben’ ve o coğrafyanın ‘ben’- e etkisini sorguladım. Uyur gezerdim, ben bu mevzuya o kapıdan girdim. Hoca hoca gezdirdiler beni. Okudular üfledir, değişik otlardan çay yaptılar içirdiler, ateş üstünden atlattılar. Ot yaktılar kafamda döndürdüler. Hoca dediğime bakmayın sonradan öğrendim hepsi Şaman. Tabi o zat-ı muhteremlere sen Şamansın o gelenekten geliyorsun desen, ‘Küfür mü ediyorsun lan sen kafir’ derler, Müslümanız biz derler…

 

12992982_255276561477239_1715084675_n

 

Ramazan Can Kimdir?

1988 yılında Manisa’da doğdu. Sanat Eğitimine 2006 yılında ressam Sait Civcioğlu Atölyesinde başladı. 2011 yılında Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü’nden mezun oldu.

 

12992383_255276211477274_406082613_n

 

2015 yılında Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat Dalı’ndan Türk Eserlerinde Kam Figürü Betimlemeleri isimli tez çalışmasıyla yüksek lisans derecesi aldı.

 

12992371_255276891477206_1452383849_n

 

Şu an Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat Dalı Sanatta Yeterlik programına devam etmektedir. Aynı zamanda Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde Araştırma Görevlisi olarak çalışmaktadır.

 

12992279_255275174810711_752693304_n

 

KİŞİSEL SERGİ

2016 ‘’Şamanların Erk Hayvanları’’, Hotel Houston, Ankara

2015 ‘’Şamanlar ve Demonlar’’ Foyart Sanat Galerisi, Ankara

 

12992183_255276544810574_1993169001_n

 

2015 Karma Sergi ‘’ Tunus Caddesi No:35’’ Çağdaş Sanatlar Merkezi, Ankara

2015 Karma Sergi ‘’Gazi Üniversitesi Sanat Tasarım Fakültesi 2. Uluslararası Sanat Sempozyumu Sergisi’’ Gazi Üniversitesi Resim Heykel Müzesi. Ankara

2015 Karma Sergi ‘’ 1.uluslararası Hacı Bektaşi Veli Hoşgörü ve Barış Fest. Plastik Sanatlar Sergisi’’ Nevşehir Üniversitesi, Nevşehir.

 

12980796_255274694810759_2127479009_o

 

2015 Karma Sergi ‘’ Farklı Kuşak Sanatçılarımızdan Bir seçki ‘’ Atpazarı Sanat Sokağı, Ankara

2015 Karma Sergi ‘’ Uluslararası Türkiye- İran Kültür sanat Etkinlikleri’’ Çağdaş Sanatlar Merkezi, Ankara

2015 Karma Sergi ‘’ Aborjinal Olmayan’’ Kadim Dostlar Konağı, Antalya

 

12980468_255275648143997_924561568_n

 

2015 Karma Sergi ‘’Gerçeklik alanı III’’ Uray Sanat Galerisi, Ankara

2015 Karma sergi ‘’Soma’’ Başkent Üniversitesi Sergi Salonu, Ankara

2015 Karma Sergi ‘’8 Mart Dünya Kadınlar Günü Karma Sergisi’’ Gazi Üniversitesi Sanat Tasarım Fakültesi Sergi Salonu, Ankara

 

12980429_255274591477436_415255005_n

 

2015 Karma Sergi ‘’ 100. YILINDA ÇANAKKALE RUHU” Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Antalya

2015 Karma Sergi ‘’Akademisyen Sanatçılar Resim Sergisi’’ Adıyaman Üniversitesi Sergi Salonu, Adıyaman

2014Karma Sergi ‘’Maya Art Project Houston Sanat’’ Houston Hotel, Ankara

 

12970592_255273264810902_1352013184_o 12970399_255274781477417_797867530_o 12970315_255273271477568_1820146611_o 12969405_255275644810664_1964666694_n 12969296_255275148144047_1978445227_n 12969258_255275228144039_1870109352_n 12968618_255273768144185_1699805741_n 12966844_255276494810579_531428790_n 12966825_255276551477240_1164454916_n 12966817_255275194810709_1853813688_n 12968542_255274588144103_1942490320_n

 

Ekran Resmi 2016-04-11 22.42.48

 

Yazar Hakkında

Tamar M. Tegün

Co-Founder of Cokiiya.com Founder of EnjoyinGeorgia Freelance journalist, writer, traveller.

1 comment

Post a new comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: